Hareket analizini ve terapisini iyileştirmeye yönelik bir hedef

Fiziksel uygunluk değerlendirmesi, spor, beden eğitimi ve rehabilitasyon alanlarında faaliyetlerin planlanması ve uygulanmasında temel unsurlardan biridir. Bu süreçte elde edilen sonuçlar, sonraki faaliyetlerin güvenli ve etkili bir şekilde planlanmasına olanak tanır.

Fiziksel uygunluk, “tüm motor görevlerin etkili bir ÅŸekilde yerine getirilmesini saÄŸlayan insanın yetenek ve becerilerinin bütünlüğü” olarak anlaşılmaktadır. Bu ÅŸekilde geniÅŸ bir ÅŸekilde anlaşılan vücut verimliliÄŸi, kardiyorespiratuar uygunluk, kas gücü ve dayanıklılığı, vücut kompozisyonu, esneklik, denge, çeviklik, koordinasyon, tepki süresi ve güç gibi unsurlardan oluÅŸur. Belirli bir düzeyde fiziksel uygunluk, çevrede etkili bir ÅŸekilde hareket etmeyi belirleyen faktörlerden biridir; günlük aktiviteleri etkili ve en az çabayla yerine getirmeyi saÄŸlar ve aynı zamanda saÄŸlıklı kalmanıza yardımcı olur.

Fiziksel uygunlukla ilgili sayısız teori arasında, health-related fitness/saÄŸlıkla iliÅŸkili uygunluk (H-RF) kavramı, engelli bireyler baÄŸlamında özel bir dikkat gerektirir. Buna göre, fiziksel uygunluÄŸun amacı “saÄŸlık sorunları riskini düşük tutan pozitif saÄŸlık durumudur. DiÄŸer taraftan baÅŸarılar, günlük görevleri yeterli enerjiyle yerine getirme yeteneÄŸine ve seçilen sporlara tatmin edici katılım saÄŸlamaya yöneliktir.”

Zihinsel engelli bireyler, genellikle, zihinsel normdaki yaşıtlarına kıyasla daha düşük seviyelerde fiziksel uygunluğa sahiptir, bu da temel motor becerilerin yerine getirilmesinde daha büyük zorluklara yol açabilir ve yaşam kalitesinin düşmesine neden olabilir.

Fiziksel uygunluÄŸun bireysel bileÅŸenlerinin geliÅŸimindeki gecikme, engelliliÄŸe neden olan faktörlerle doÄŸrudan iliÅŸkili olabilir, ayrıca bu grupta daha sık görülen duruÅŸ bozuklukları, iskelet sistemi deformasyonları, metabolik bozukluklar, obezite, doÄŸuÅŸtan gelen kalp hastalıkları, bir duyunun kaybı ve kas tonusu bozukluklarıyla da iliÅŸkili olabilir. AraÅŸtırma sonuçları, fiziksel uygunluÄŸun yalnızca IQ’ya deÄŸil, aynı zamanda yapılan motor aktivitelere de baÄŸlı olduÄŸunu göstermektedir.

Åžu anda engelli bireylerin fiziksel aktivitesine dair küresel bir analiz bulunmamaktadır, ancak mevcut veriler, zihinsel engelli bireyler arasında %58-89’unun fiziksel aktiviteye yönelik önerileri yerine getirmediÄŸini göstermektedir. Bu durum, engelli bireylerin, genel nüfusa kıyasla hareketsizlikle ilgili ciddi saÄŸlık sorunları yaÅŸama olasılıklarının daha yüksek olduÄŸunu ortaya koymaktadır. Düşük fiziksel aktivite seviyeleri, uzun zamandır baÅŸlıca bulaşıcı olmayan hastalıkların, örneÄŸin tip 2 diyabet, koroner kalp hastalığı, inme ve bazı kanserlerin geliÅŸimi için önemli bir risk faktörü olarak kabul edilmektedir ve ayrıca dünya genelinde yılda yaklaşık üç milyon ölümle sonuçlanan ölüm oranlarının dördüncü en büyük risk faktörü olarak tanınmaktadır.

Fiziksel aktivitenin engelli bireyler grubunda önerilmediğine dair bir kanıt bulunmamaktadır. Bununla birlikte, fiziksel aktivitenin hem fiziksel hem de bilişsel engeli olan bireylerde kardiyorespiratuar uygunluk, kas gücü, fonksiyonel beceriler ve psikososyal iyilik hali üzerinde olumlu etkiler yarattığı gösterilmiştir.

Bu derste, zihinsel engelli bir kişinin fiziksel uygunluğunu nasıl değerlendireceğinizi, bireysel fiziksel uygunluk bileşenlerini değerlendiren testleri nasıl yapıp yorumlayacağınızı ve zihinsel engelli bir bireyi sistematik fiziksel aktiviteye katılmaya nasıl destekleyeceğinizi öğreneceksiniz.

E-manual’de ayrıca ÅŸu konulara da deÄŸinilmektedir:

Health-Related Fitness (H-RF) kavramına göre fiziksel uygunluk bileşenleri.